مریەم خان

ژنە گۆرانیبێژی کورد (مریەم خان) ناوی تەواوی (مریەم محەمەد ئەحمەد)ە و لە ساڵی ١٩٠٤، لە گوندی (دێرگول)ی سەر بە ناوچەی جزیرەی بۆتان لە دایک بووە. کاتێک کۆمپانیای تۆماری دەنگ لەسەر قەوان لە شاری (بەغدا) دادەمەزرێت، مریەم خانی هونەرمەند، بە هیوای ئەوەی کە گۆرانییەکانی لەسەر قەوان تۆمار بکات، ڕوو لە پایتەخت دەکات و لە ساڵی ١٩٣٠دا، چەند لاوک و بەستەیەکی لە لایەن کۆمپانیای (بەیزافۆن، ئۆدیۆن و ئەبولکەلب)ەوە، لەسەر قەوان بۆ تۆمار دەکرێت. لەوانە (لۆرکێ لۆرکێ، گولێ وەی نار، هەی بەردە بەردە، لێلێ وەسۆ، گوڵ شێنێ شێنێ، یار حەلیمێ، محەممەدۆ ڕۆنی، لێلێ ئێمێ، لێ دایێ، لۆلۆ سوارۆ، ئەی دەلال و زەمبیل فرۆش). بەم کارەشی، دەبێتە یەکەم گۆرانیبێژی کورد کە بە دیالێکتی کرمانجی ژووروو گۆرانی لەسەر قەوەوان تۆمار بکات. مریەم خان لە ساڵی ١٩٤٩دا، تووشی نەخۆشی گورچیلە دەبێت و لە مانگی تەمووزی هەمان ساڵدا، لە نەخۆشخانەی میر ئەلیاس لە بەغدا کۆچی دوایی دەکات و لە گۆڕستانی شێخ مارف بە خاک دەسپێردرێت.